Pierwszą ocenę w swoim życiu Twoje dziecko otrzyma nie w szkole, ale zaraz po narodzinach - mowa oczywiście o Skali Apgar. Lekarz sprawdza i ocenia poszczególne parametry, co stanowi podstawę do dalszych ewentualnych czynności (leczenia, rehabilitacji). Sprawdź, co mierzy Skala Apgar oraz jak wygląda punktacja.

Co to jest Skala Apgar?

Skala Apgar jest systemem oceny noworodka na kilka minut po porodzie. Obejmuje swoim zasięgiem pięć podstawowych elementów, które razem tworzą akronim “Apgar”. Skala Apgar interpretuje: kolor skóry (appearance), puls (pulse), reakcje na bodźce (grimace), napięcie mięśni (activity) i oddychanie (respiration). Dziecko może otrzymać od 0 do 2 punktów w każdej kategorii, co razem daje maksymalną ocenę 10 punktów. Jeśli dziecko otrzymało 10-8 punktów, to jego stan ocenia się jako dobry, 4-7 to stan średni, natomiast 0-3 świadczy o złej ocenie.

Sama nazwa nie pochodzi jednak od wspomnianego akronimu (który powstał zresztą dopiero 10 lat po opublikowaniu badań), ale od nazwiska twórczyni systemu, amerykańskiej lekarki i profesorki na Uniwersytecie Columbia, Virginii Apgar. Skala Apgar została przedstawiona w 1952 roku podczas międzynarodowej konferencji anestezjologów, a rok później opublikowana. Od tego czasu zaczęła być stosowana w szpitalach na całym świecie. Od kiedy Skala Apgar stosowana jest w Polsce? Już od 1981 roku i to na wniosek samych lekarzy, zaalarmowanych wysoką umieralności okołoporodową, sytuującą się w tamtych czasach na poziomie ok. 20 %.

skala_apgar

Skala Apgar u noworodka - co się ocenia?

Pięć punktów, które sprawdza Skala Apgar, prezentujemy poniżej w wygodnej tabelce. Jeśli stan dziecka zostanie zaklasyfikowany jako dobry, lekarz jedynie usunie śluz z dróg oddechowych. Słaby wynik skutkuje przede wszystkim podaniem tlenu i ewentualnymi dalszymi czynnościami.

Cecha

0 punktów

1 punkt

2 punkty

kolor skóry

 

sinica całego ciała

tułów różowy, sinica części dystalnych kończyn

całe ciało różowe

czynność serca

niewyczuwalny

poniżej 100 uderzeń/minutę

powyżej 100 uderzeń/minutę

reakcja na bodźce (wprowadzenie cewnika do nosa oraz drażnienie podeszwy stóp)

brak/brak

grymas twarzy/słabe poruszanie

kaszel lub kichanie/płacz

napięcie mięśniowe

ogólna wiotkość ciała, brak napięcia

napięcie obniżone, zgięte kończyny

napięcie prawidłowe, samodzielne ruchy

oddychanie

brak oddechu

oddech wolny i nieregularny

głośny płacz

Skala Apgar a cesarka

Na ocenę wpływ ma także sposób rodzenia. Według badań z 2008 roku, w których porównano wyniki badań noworodków urodzonych naturalnymi siłami oraz poprzez cesarskie cięcie (link do tekstu “Cesarskie cięcie, poród kleszczowy i poród pośladkowy - co musisz o nich wiedzieć?”), pierwsza grupa dzieci odznaczała się wyższym średnim wynikiem dla najwyższych możliwych ocen (8-10 punktów) - 9,728 punktów do 9,078 punktów dla dzieci po cesarskim cięciu. Dzieci urodzone naturalnie (link do tekstu “4 rodzaje porodu naturalnego, które powinnaś znać”) w ponad 95% otrzymywały najwyższe noty, podczas gdy dzieci z porodów cesarskich w 87,01%. U dzieci urodzonych za pomocą cesarskiego cięcia częściej diagnozowano kwaśnicę oraz stan ciężki. Niemniej lekarze zwrócili uwagę na fakt, że jeśli ciąża należała do grupy o niskim ryzyku położniczym, różnica wynikająca z rodzaju porodu była niedostrzegalna.

Skala Apgar dla wcześniaka

Coraz częściej lekarze podkreślają, że Skala Apgar nie ma zbyt dużego zastosowania dla dzieci urodzonych bardzo wcześnie, a zwłaszcza dla wcześniaków urodzonych przed 28. tygodniem ciąży. Dlatego też specjaliści pracują nad opracowaniem nowego systemu oceny noworodka, który byłby dostosowany do wyników, jakie może osiągnąć wcześniak. Przykładem jest chociażby tak zwany system CRIB.

Skala Apgar przez wiele lat pomagała lekarzom diagnozować dzieci w ich pierwszych minutach i ułatwiała im szybką pomoc. Zdecydowana większość dzieci otrzymuje dobre oceny, ale nawet mniejsza liczba punktów nie przesądza o zdrowiu twojego dziecka w przyszłości. Skala Apgar jest więc raczej orientacyjna skalą ułatwiająca pracę lekarzy, niż nieodwracalnym osądem stanu dziecka.