Czworakowanie to niezwykle ważny etap w rozwoju dziecka, nie tylko pod względem fizycznym, ale i umysłowym. Dziecko uczy się w ten sposób samodzielności i po raz pierwszy staje się w pewnym stopniu niezależne od swoich rodziców. Poznaje świat, wzmacnia swoje mięśnie, uczy się utrzymywać równowagę i oceniać odległość, przygotowując się tym samym do chodzenia. Czworakowanie ma również ogromny wpływ na rozwój obu półkul mózgowych, gdyż wykorzystywana jest wówczas naprzemienność ruchów. Powszechnie przyjęło się używać ten termin zamiennie z raczkowaniem. To błąd, gdyż raczkowanie poprzedza czworakowanie. Zasadnicze różnice wyjaśniamy poniżej.

raczkowanie

Dlaczego czworakowanie jest ważne?

Czworakowanie to tak naprawdę pierwszy samodzielny sposób przemieszczania się dziecka. Jest to również kluczowy etap w rozwoju jego mózgu – dzięki współpracy dwóch półkul tworzą się nowe połączenia nerwowe, które w przyszłości okażą się niezbędne do nauki mówienia, czytania, pisania, liczenia, a także ćwiczenia pamięci i koncentracji. Kiedy dziecko czworakuje, kształci swoją dwustronną koordynację, poruszając się w wielu kierunkach i sięgając po różne przedmioty, rozwijając tym samym wiele ważnych układów.

Raczkowanie a czworakowanie – jakie są różnice?

Około 2.-3. miesiąca życia niemowlę, które leży na brzuszku, zaczyna powoli unosić głowę. Z czasem wysuwa do przodu ręce, podnosząc jeszcze wyżej głowę i tułów. Po skończeniu 4. miesiąca życia dziecko jest już w stanie unieść całą klatkę piersiową. 6.-9. miesiąc życia to okres, w którym niemowlak uczy się obracać z brzucha na plecy i odwrotnie. Coraz wyższa pozycja w leżeniu na brzuchu sprawia, że zaczyna obracać się wokół własnej osi, a także dość dynamicznie pełzać, by za jakiś czas odepchnąć się do tyłu, raczkować i w końcu czworakować.

Raczkowanie, a więc ruch do tyłu, jest zatem wstępem do czworakowania, w którym następuje naprzemienny ruch nóżek oraz rączek, umożliwiający dziecku przemieszczanie się do przodu. Samodzielnie siadanie, czworakowanie, a także stawanie na nogi to czynności, które z reguły następują po sobie bardzo szybko.

Sprawdź, kiedy dziecko zaczyna raczkować i co robić, kiedy raczkowanie nie występuje.

Czworakowanie – kiedy następuje?

Większość dzieci zaczyna czworakować pomiędzy 8. a 10. miesiącem życia. Oczywiście są takie, które rozpoczynają ten proces już w 6. czy 7. miesiącu, ale co ciekawe są też i takie maluchy, które nie przechodzą tego etapu w ogóle (około 10%). 5% zdrowych dzieci, zamiast raczkować, jeździ na pupie do przodu. Warto podkreślić, że jest to skomplikowany pod względem koordynacyjnym proces i niektóre dzieci wybierają po prostu łatwiejszy dla nich sposób przemieszczenia się, zanim zaczną chodzić.

Na naszym blogu pisaliśmy także o nauce chodzenia dziecka.

Nieprawidłowe czworakowanie, czyli jakie?

Nieprawidłowe czworakowanie jest wtedy, kiedy dziecko wysuwa na zmianę najpierw prawe, a potem lewe kończyny lub wyrzuca najpierw dwie ręce, a potem dosuwa do nich dwie nogi. Takie ruchy niestety nie świadczą o prawidłowej komunikacji pomiędzy dwiema półkulami. Raczkowanie dziecka nie jest poprawne również wtedy, kiedy raczkuje ono na jednej nodze, ciągnie jedną nogę za sobą lub wystawia ją do przodu.

O czym warto pamiętać?

Czworakujące dziecko porusza się bardzo szybko, dlatego warto pamiętać o kilku aspektach, aby nie zrobiło sobie krzywdy:

    • Zabezpiecz meble, zwłaszcza ich kanty, a także gniazdka elektryczne i kable.
    • Zabezpiecz schody za pomocą specjalnej bramki.
    • Zrezygnuj z obrusów na stołach.
    • Zakładaj dziecku wygodne ubranie, najlepiej pozbawione szwów na kolanach.
    • Usuń z pola zasięgu dziecka wszelkie niebezpieczne przedmioty.

Raczkowanie to nie to samo co czworakowanie, choć terminów tych zwykło się używać zamiennie. Należy pamiętać o tym, że raczkowanie stanowi wstęp do czworakowania, które jest ważnym elementem rozwoju dziecka, gdyż wpływa na jego koordynację ruchową i zapobiega zbyt wczesnemu obciążaniu stawów. Im szybciej i sprawniej dziecko czworakuje, tym później może zacząć chodzić, choć nie jest to oczywiście regułą. Ważne, aby nie pomijać tego etapu i zachęcać dziecko do chodzenia na czworaka.