Raczkowanie (a właściwie czworakowanie) to niezwykle ważny etap rozwoju twojego dziecka – moment, w którym zaczyna stawiać swoje pierwsze kroki w kierunku większej samodzielności. Opanowanie tej umiejętności wiąże się z wieloma wyzwaniami dla niemowlaka – wtedy przecież po raz pierwszy zaczyna się przemieszczać bez pomocy drugiej osoby. Kiedy dziecko zaczyna raczkować i czy należy się obawiać, jeśli ominie ten etap rozwoju?

raczkowanie

Kiedy dziecko raczkuje?

Zanim niemowlę zacznie raczkować, najpierw zaczyna się turlać, pełzać i kołysać, ćwicząc tym samym równowagę i wzmacniając siłę swoich mięśni. Raczkowanie ma bardzo dobry wpływ na rozwój dziecka, nie tylko pod względem fizycznym, ale i umysłowym. Odpowiedź na pytanie, kiedy dziecko raczkuje, niestety nie jest jednoznaczna. Większość niemowlaków zaczyna raczkować mniej więcej w 9. miesiącu życia, ale nie jest to regułą. Są dzieci, które proces ten rozpoczynają już w 6. miesiącu życia. Co ciekawe, szacuje się, że jedno na dziesięć niemowlaków całkowicie pomija ten etap rozwoju i od razu zaczyna chodzić.

Na początku dziecko zaczyna kręcić się wokół własnej osi, ale nie jest w stanie jeszcze się przesunąć. W kolejnym etapie zaczyna pełzać do tyłu, a dopiero później czołgać się do przodu. A wszystko dlatego, że jego ręce są bardziej sprawne niż nogi, dlatego zaczyna odpychać się nimi od podłogi. Raczkowanie to właśnie wspomniane pełzanie do tyłu – chociaż ta nazwa zwyczajowa błędnie przyjęta została jako to, co prawidłowo określamy czworakowaniem.

Najczęściej w tym okresie, a więc pomiędzy 7. a 8. miesiącem życia, siada po raz pierwszy. Najpierw uczy się stawania na czworaka, a kiedy będzie w stanie utrzymać równowagę, ruszy przed siebie. Na samym końcu nauczy się samodzielnie siadać od razu po takiej „przechadzce”. W tej formie, „raczkowanie” to już właściwie czworakowanie.

Przeczytaj także nasz tekst o różnicy między raczkowaniem a czworakowaniem.

Jakie są zalety raczkowania?

Kiedy dziecko raczkuje, uczy się orientacji w przestrzeni i oceniania odległości, co jest bardzo ważne przed etapem chodzenia. Rozwija koordynację ruchów i uczy się utrzymywania równowagi. Raczkowanie wzmacnia mięśnie i bardzo dobrze wpływa również na rozwój umysłowy dziecka – podczas tego procesu obie półkule mózgowe muszą ze sobą współdziałać. To z kolei wpływa korzystnie na rozwój dwuocznego widzenia oraz dwuusznego słyszenia. Dzięki temu dziecko ćwiczy swoją koncentrację, a w przyszłości unika problemów z pisaniem i czytaniem.

W przypadku niektórych maluchów można spotkać się ze zjawiskiem raczkowania do tyłu. To całkiem naturalny proces, który nie powinien raczej wzbudzać niepokoju. Po tym etapie następuje zwykle okres czworakowania, czyli tak zwanego raczkowania do przodu. Warto jednak obserwować sposób poruszania się dziecka. Obawy mogą wzbudzić: przewracanie się dziecka na tę samą stronę, krzywo trzymana głowa czy zaciskanie piąstek.

Dziecko nie raczkuje – czy jest się czym martwić?

Wielu rodziców martwi się, kiedy ich 8-miesięczne czy 9-miesięczne dziecko nie raczkuje. Jak już wspomnieliśmy powyżej, raczkowanie bardzo dobrze wpływa na współpracę pomiędzy półkulami mózgu. Z badań naukowych wynika, że jeśli jest ona zaburzona, mogą wystąpić problemy z koncentracją, a w efekcie trudności z pisaniem, czytaniem czy liczeniem. Mogą, ale nie muszą. Specjaliści uspokajają, że nie dotyczy to wszystkich dzieci. Około 10% maluchów całkowicie pomija ten etap rozwoju i od razu zaczyna chodzić. Niektóre z nich powracają jednak z czasem do raczkowania. Czasem dzieje się tak, kiedy dziecko ma na przykład złe wspomnienia po bolesnym upadku.

Jak pomóc dziecku raczkować?

Dziecko raczkuje wtedy, kiedy jest na to gotowe. Nie ma sensu przyspieszać tego procesu. Można jedynie wspomagać jego ogólny rozwój motoryczny, co będzie miało korzystny wpływ na raczkowanie. Pomocne może okazać się kładzenie niemowlaka na brzuchu – na krótko, ale często, dzięki czemu nauczy się trzymać główkę. Jeżeli dziecko zaczyna pełzać, warto układać zabawki poza jego zasięgiem, co zachęci go do sięgania po nie i przygotuje powoli do raczkowania.

Jeśli twoje dziecko w 9. lub 10. miesiącu życia nadal nie próbuje pełzać lub raczkować i ma pewne trudności z koordynacją ruchów, odwiedź pediatrę i upewnij się, że rozwija się prawidłowo.

Chcesz wiedzieć więcej na temat raczkowania? Przeczytaj nasz artykuł: Raczkowanie dziecka – co trzeba o nim wiedzieć?