Bezzębny uśmiech maluszka to dla rodzica jeden z najbardziej rozczulających widoków w pierwszych miesiącach życia dziecka. Jednak rozczulenie prędzej czy później ustępuje miejsca zmartwieniu, gdy rozpoczyna się ząbkowanie, a bobas odczuwa ból. Jak mu wówczas pomóc? Jak dbać o dziąsła dziecka zarówno podczas ząbkowania, jak i wcześniej, zanim pierwsze ząbki się pojawią? Zdradzamy tajniki niemowlęcej higieny jamy ustnej!

dziasla_noworodka

Higiena jamy ustnej noworodka – czy potrzebna?

Higiena jamy ustnej u dzieci jest bardzo ważna już od pierwszych dni życia! Brak ząbków nie zwalnia Cię z obowiązku oczyszczania jamy ustnej maluszka. Zbierają się w niej bowiem resztki mleka, które należy regularnie usuwać. Mycie dziąseł niemowlaka pozwala uniknąć grzybicy jamy ustnej, a ta objawia się tzw. pleśniawkami. W ten sposób chronisz też przyszłe ząbki dziecka przed próchnicą!

Higiena jamy ustnej u niemowlaka kształtuje zdrowe nawyki na przyszłość. Warto przyzwyczajać dziecko do tej czynności od samego początku. Dzięki temu maluch nie będzie protestował, gdy nadejdzie czas na szczoteczkę i pastę do zębów z prawdziwego zdarzenia.

Sprawdź również: Jak myć zęby i kiedy do dentysty z niemowlakiem?

Higiena jamy ustnej niemowlaka

Jak dbać o dziąsła u malutkiego dziecka? Przede wszystkim regularnie. Rób to co wieczór po kąpieli maluszka, razem z pielęgnacją pępka, oczyszczaniem uszu i pielęgnacją pupy. Higiena jamy ustnej polega na przemyciu ust dziecka gazikiem nasączonym solą fizjologiczną. Jak to zrobić? Utnij niewielki kawałek jałowej gazy (unikaj waty i płatków kosmetycznych, które „kłaczą”) i owiń nim sobie palec wskazujący. Wsuń go do ust dziecka i przetrzyj podniebienie, język oraz policzki. Boisz się, że zrobisz dziecku krzywdę? Upewnij się, że masz krótko przycięte paznokcie i zachowaj spokój. Wykonuj delikatne, ale pewne ruchy. Mów przy tym czule do dziecka, by zmniejszyć jego niepokój i dyskomfort.

Dziąsła niemowlaka podczas ząbkowania – jak poznać ząbkowanie?

Ząbkowanie objawia się na wiele różnych sposobów. Wczesne sygnały pojawiają się na wiele tygodni przed wyrżnięciem się pierwszego ząbka. Dziecko zaczyna się intensywniej ślinić oraz wkłada do buzi rączki i różne przedmioty. Maluszek szuka ulgi, bo ząbkowanie na wczesnym etapie daje nieprzyjemne uczucie swędzenia. Jak przynieść ulgę swędzącym dziąsłom u niemowlaka? Pomocny będzie masaż. Masaż jamy ustnej dziecka najwygodniej wykonywać przy okazji wieczornego czyszczenia buzi gazikiem. Warto wydłużyć czas trwania zabiegu i poświęcić dziąsłom więcej uwagi.

Masaż można też wykonywać specjalną szczoteczką dla niemowląt. Taka szczoteczka zamiast włosia ma miękkie wypustki masujące. Zwykle przyjmuje postać nakładki na palec, jej użycie jest więc łatwe i komfortowe. Poza tym w ciągu dnia warto podawać dziecku różne gryzaczki. Na początku sprawdzą się nieco twardsze modele. Później, gdy ząbkowanie stanie się już bardziej bolesne, lepsze będą miękkie, silikonowe gryzaczki wypełnione wodą.

Opuchnięte dziąsła u niemowlaka świadczą o tym, że ząbek jest coraz bliżej. Im większy dyskomfort sprawia ten proces, tym bardziej maluch jest rozdrażniony. Możesz zauważyć w tym czasie, że dziecko gorzej śpi i częściej się budzi. Poświęć wówczas więcej uwagi maluszkowi i pomóż mu się wyciszyć. Częściej go przytulaj, kołysz w ramionach, śpiewaj. Na pewno pomoże też nieco dłuższa niż zwykle, ciepła kąpiel z dodatkiem łagodnego płynu oczyszczającego. Możesz ponadto wymasować ciało maluszka oliwką lub mleczkiem nawilżającym, dzięki któremu dziecko się zrelaksuje i łatwiej zaśnie.

Przeczytaj także: Jak uspokoić płaczące dziecko?

U maluszka pod wpływem ząbkowania może się też obniżyć apetyt, bo ssanie nasila ból. Starsze dziecko może odmawiać jedzenia stałych pokarmów, bo ich gryzienie również nasila dolegliwości.

To, że ząbkowanie się rozpoczęło, poznasz po opuchliźnie dziąseł. Jak wyglądają rozpulchnione dziąsła u niemowlaka? W miejscu, w którym ma pojawić się ząbek, dziąsło staje się jakby większe, znacznie szersze, ze zgrubieniem. Na krótko przed wyrżnięciem możesz zauważyć białe dziąsła u niemowlaka. Biała jest skóra na samym czubku przyszłego zęba. Ta biała plamka wynika z tego, że ząb wywiera na skórę duży nacisk i odcina niejako w tym miejscu dopływ krwi. Także twarde dziąsła u niemowlaka świadczą o tym, że ząbek jest już blisko.

U niektórych dzieci dziąsła nie stają się białe, ale przekrwione. Przekrwione dziąsła świadczą o tym, że ząbek przecina tkanki i konsekwentnie przebija się ku górze. Spuchnięte dziąsła u niemowlaka z charakterystycznym, podłużnym wklęśnięciem to z kolei dowód na to, że ząb przebił już zewnętrzną granicę dziąsła i lada chwila zacznie być widoczny. Może pojawić się przy tym krew. Krwawiące dziąsła u niemowlaka warto przemywać częściej niż raz dziennie, by zminimalizować ryzyko infekcji.

Nie możesz doczekać się pierwszych ząbków u dziecka? Sprawdź, kiedy możesz się ich spodziewać w artykule Pierwsze – słowa, ząbki i kroki – kiedy?

Czasem bolące dziąsła u niemowlaka to niejedyny objaw ząbkowania. W niektórych przypadkach wyżynaniu zębów towarzyszy gorączka. Musisz jednak wiedzieć, że podwyższona temperatura ciała zawsze świadczy o tym, że w organizmie toczy się mniejszy lub większy stan zapalny. Gorączka podczas ząbkowania może się więc pojawić wtedy, gdy do organizmu dziecka dostaną się chorobotwórcze drobnoustroje. Ząbkowanie sprzyja takim sytuacjom, bo czasowo obniża odporność.

Jeśli maluszek ma tylko nieznacznie podwyższoną temperaturę, nie ma powodów do obaw. Jeśli jednak termometr zaczyna wskazywać 38,5 st. C i więcej, skonsultuj się z lekarzem. Specjalista sprawdzi, czy u maluszka nie rozwija się jakaś choroba.

Co na dziąsła dla niemowlaka?

Ząbkowanie nie jest przyjemnym procesem, zarówno dla dziecka, jak i jego rodziców. To zrozumiałe, że chcesz przynieść dziecku (a tym samym i sobie) ulgę. Jakie sposoby warto wypróbować?

Oprócz wspomnianych już gryzaków i szczoteczek z wypustkami, produkuje się różnorodne kremy i maści na dziąsła dla niemowlaka. Maść na dziąsła dla niemowlaka zawiera środek znieczulający miejscowo, najczęściej lidokainę. Działanie innych preparatów opiera się na substancjach łagodzących i chłodzących, np. wyciągach z szałwii, tymianku i rumianku. Niektóre żele zawierają też kwas hialuronowy, który tworzy na powierzchni dziąsła ochronną powłokę. Dziąsło jest wówczas zabezpieczone przed czynnikami zewnętrznymi i mniej podatne na infekcje.

Nie każdy jest jednak przekonany co do słuszności użycia aptecznych maści na ząbkowanie. Niektórzy eksperci ostrzegają przed lidokainą, która może być szkodliwa dla dzieci. Teoretycznie nie powinno tak być, bo żele na ząbkowanie zawierają niewielkie jej ilości. Żele z lidokainą są jednak bezpieczne tylko wtedy, gdy rodzic używa ich zgodnie z zaleceniami na ulotce. Nie należy smarować dziecku dziąseł częściej niż to zalecane, bo wtedy faktycznie można maluszkowi zaszkodzić.

A co na bolące dziąsła u niemowlaka, jeśli chodzi o metody naturalne? Babcie maluszków na pewno polecą napar z rumianku. Rumianek dla niemowlaka jest całkowicie bezpieczny i sprawdzony przez wiele pokoleń. Jak stosować rumianek na dziąsła? Gazik należy nasączyć w ostudzonym naparze, owinąć nim palec i wymasować dziąsła malucha. Taki zabieg można powtarzać nawet kilkakrotnie w ciągu dnia.

Czasami jednak naturalne sposoby nie pomagają. Czy należy wówczas podać dziecku lek przeciwbólowy? To kwestia dość kontrowersyjna, jak to zwykle w przypadku leków dla dzieci bywa. Środek przeciwbólowy zawsze powinien być ostatecznością. Podaj go dopiero wtedy, gdy inne metody zawiodą, a dziecko naprawdę mocno się męczy. Byłoby dobrze, gdybyś tę kwestię omówił również z Waszym pediatrą. Może lekarz poleci konkretny preparat albo rozpisze schemat bezpiecznego podawania lekarstwa? Pamiętaj, że ostateczna decyzja, czy podawać maluszkowi leki przeciwbólowe, należy do Ciebie.

Ile dzieci, tyle różnych sposobów przechodzenia przez ząbkowanie. Życzymy Ci, by Twoje maleństwo doświadczało go jak najłagodniej. Nawet jeśli pierwsze ząbki będą okupione płaczem i kilkoma nieprzespanymi nocami, to widok białych perełek u dziecka wszystko Ci wynagrodzi! Chcesz wiedzieć więcej o ząbkowaniu? Przeczytaj również: Ząbkowanie u niemowlaka – objawy i wskazówki dla rodziców.