Każda z nas doskonale wie, że trzeba dbać o zdrowie. Jednak to tylko teoria – w praktyce bywa różnie. Na szczęście jest w życiu kobiety taki czas, gdy te sprawy stają się dla niej priorytetowe. To oczywiście czas ciąży, gdy musisz wziąć odpowiedzialność już nie tylko za siebie, ale także za drugiego człowieka. Aby zadbać o potrzeby rozwijającego się pod Twoim sercem maluszka, powinnaś przyjmować szereg odpowiednich witamin i minerałów. Na rynku obecnych jest mnóstwo preparatów dla kobiet w ciąży, zewsząd słyszy się też różnorodne (niekiedy sprzeczne) informacje odnośnie tego, jaki witaminy w ciąży faktycznie trzeba brać. Jakie są najważniejsze witaminy w ciąży? Jakie brać i od kiedy? Sprawdź!

witaminy

Jeśli nie możesz się już doczekać, kiedy Twój maluszek pojawi się na świecie, na pewno intensywnie przygotowujesz się na ten moment. Kupujesz ubranka, starannie dobierasz niemowlęce kosmetyki, dostosowujesz domową przestrzeń do potrzeb dziecka. Powinnaś jednak zacząć od czegoś innego – zadbania o swoje zdrowie poprzez dietę i celowaną suplementację. Dzięki temu Twoje dziecko będzie w przyszłości zdrowe i silne! Jakich więc minerałów i witamin powinnaś dostarczać sobie i dziecku w postaci suplementów?

Witaminy w ciąży – brać czy nie?

Bardzo trudno jest skomponować codzienną dietę tak, by dostarczała wszystkich niezbędnych składników ważnych dla rozwoju dziecka. Nawet jeśli odżywiasz się bardzo dobrze i starannie układasz swój jadłospis, prawdopodobnie nie przyjmujesz wszystkiego i w odpowiednich dawkach. Musisz wiedzieć, że obróbka cieplna pokarmów i niewłaściwe łączenie składników znacznie ogranicza wchłanialność różnych witamin.

Ciąża to naprawdę magiczny czas, a organizm matki to doskonały mechanizm, który zrobi wszystko, by stworzyć rozwijającemu się w nim życiu jak najlepsze warunki. Nawet jeśli w ciąży będziesz odżywiać się kiepsko, Twój organizm pokryje zapotrzebowanie maluszka z własnych zapasów. Czy w związku z tym nie musisz martwić się o suplementację witamin w ciąży? Nie, i to z dwóch powodów. Po pierwsze, ciąża nie powinna Cię wyniszczyć, ale jeśli nie będziesz dostarczać sobie składników odżywczych z zewnątrz, opadniesz z sił, pogorszą się Twoja cera i włosy i dopadnie Cię szereg innych dolegliwości. Po drugie pewne niedobory znacznie zwiększają ryzyko wad rozwojowych u dziecka i zaburzeń przebiegu ciąży.

Być może zainteresuje Cię także: Czego nie jeść w ciąży? 6 produktów, których musisz unikać!.

Witaminy w ciąży – od kiedy należy je brać?

Od kiedy brać witaminy w ciąży? Odpowiedź na to pytanie jest złożona. Niektóre witaminy najlepiej jest suplementować już na etapie planowania ciąży, inne potrzebne są dopiero w ostatnich miesiącach ciąży. Np. suplementację kwasem foliowym zaleca się rozpocząć już na 4-6 tygodni przed planowaną ciążą. W praktyce trudno o taką precyzję, dlatego zacznij przyjmować kwas foliowy od razu, jak rozpoczniesz starania o ciążę. Są też takie suplementy, których nie należy przyjmować na własną rękę. Zalicza się do nich żelazo. Suplementacja żelazem jest potrzebna u wielu kobiet w ciąży, ale musi być zalecona przez lekarza.

Pamiętaj, że przed rozpoczęciem jakiejkolwiek suplementacji powinnaś skonsultować się z lekarzem prowadzącym Twoją ciążę. Owszem, witamina D albo kwas foliowy dostępne są w aptekach bez recepty i przyjmowanie ich na własną rękę nie zagraża zdrowiu Twojemu i dziecka. Jednak dopiero lekarz może profesjonalnie ocenić, jakich dawek, jak często i na jakim etapie ciąży potrzebujecie. Ponadto nie wszystkie apteczne preparaty mają taki sam skład, dawki i skuteczność. Lekarz wskaże Ci konkretne suplementy, które są najlepiej przebadane i w pełni bezpieczne. Lekarz weźmie też pod uwagę inne czynniki, które w Twoim przypadku są kluczowe dla doboru suplementów w ciąży. Np. nie każda kobieta może przyjmować jod, niektóre przyszłe mamy ze względu na zmiany w obrębie tarczycy przyjmują jod oddzielnie, więc potrzebują witamin w ciąży bez jodu.

Witaminy w ciąży – jakie najważniejsze?

Zgodnie z rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, niezbędne minerały i witaminy dla kobiet w ciąży to wspomniany kwas foliowy, jod i witamin D3. Inne składniki, jak DHA, magnez czy żelazo powinny być dobierane indywidualnie, w zależności od istniejących niedoborów i innych czynników, które w Twoim konkretnym przypadku są wskazaniem do suplementacji.

Witaminy w ciąży – 1 trymestr

Witaminy w pierwszych tygodniach ciąży są ważniejsze niż na jakimkolwiek innym etapie ciąży. To właśnie wtedy budują się podstawy, z których w kolejnych miesiącach będą wykształcać się organy i tkanki organizmu Twojego dziecka. Jakie witaminy w ciąży na początku przydają się najbardziej? Powtarzamy po raz kolejny: kwas foliowy! Jego uzupełnianie warto rozpocząć jeszcze przed ciążą. Przez cały pierwszy trymestr należy przyjmować go w dawce 0,4 mg na dobę.

Przeczytaj także: Jak przygotować się do ciąży?.

Jeśli chodzi o witaminy w 1 trymestrze ciąży, to powinnaś przyjmować je przede wszystkim wraz z dietą. Najważniejsze są witaminy A, C, E i oczywiście D3. Suplementować musisz ostatnią z wymienionych, bo jej przyjmowanie wraz z dietą jest niewystarczające. Witamina D3 syntetyzowana jest głównie w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego, ale współcześnie w obawie przed szkodliwym wpływem promieni UV zbyt często chowamy się przed słońcem i nie dajemy sobie szansy na wytworzenie właściwych ilości witaminy D3. Normy witaminy D3 w ciąży wynoszą 30-50 ng/ml. Oznaczenie poziomu witaminy D3 we krwi jest jednym z obowiązkowych badań w ciąży, a lekarz na jego podstawie dobierze Ci właściwą dawkę. W okresie planowania ciąży możesz przyjmować 2000 jednostek witaminy D3 na dobę. Również w ciągu całej ciąży dawka ta bywa zwykle wystarczająca.

Jakie witaminy w 1 trymestrze ciąży powinnaś więc przyjmować? Jak najbardziej możesz postawić na jeden suplement, który zawiera wszystkie potrzebne składniki w jednym opakowaniu. Oprócz kwasu foliowego i witaminy D3 musi znaleźć się w nim jod (200-500 mcg na dobę). Jeśli chodzi o żelazo, preparat może zawierać niewielkie jego dawki „na wszelki wypadek” (18 mg na dobę). Do 8. tygodnia ciąży dodatkowa (a więc uzupełniająca w większych dawkach) suplementacja żelazem nie jest wskazana. Witaminy dla ciężarnych mogą też zawierać magnez (200-1000 mg na dobę) oraz kwasy omega-3 (600-1000 mg na dobę).

Witaminy w ciąży 2 trymestr

Witaminy w 2 trymestrze ciąży (a więc między 13 a 27 tygodniem) to dodatkowe żelazo, jeśli lekarz stwierdzi ryzyko niedoboru. Żelazo zawierają też różne preparaty witaminowe dla ciężarnych, więc jeśli je przyjmujesz, lekarz musi o tym wiedzieć. Najlepiej, jeśli to właśnie ginekolog zapisze Ci konkretny suplement z uwzględnieniem dodatkowego preparatu żelaza. Chodzi o to, by nie przekroczyć bezpiecznej dawki.

Inne składniki odżywcze, które warto przyjmować od drugiego trymestru ciąży, to cholina, witamina B6 i B12 i selen. Witamina B12 w ciąży ma natomiast duże znaczenie dla matki. Przyjmowanie jej we właściwych dawkach w ciąży pomaga zapobiegać zaburzeniom metabolicznym, w tym cukrzycy typu 2. Dawkowanie witaminy B12 w ciąży w ilości 4 mcg powinno wystarczyć. Witamina B12 to nie jedyna witamina B w ciąży, której potrzebujesz. Dla prawidłowej przemiany materii, gospodarki hormonalnej, działania układu nerwowego i krążenia, potrzebujesz witaminy B1 (tiaminy), B2 (ryboflawiny) i B6 (pirydoksyny).

Warto doczytać: Cukrzyca ciążowa – przyczyny, leczenie, dieta.

Witaminy w 3 trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze z reguły powinnaś przyjmować te same składniki, które przyjmowałaś od początku trymestru drugiego. Wiele preparatów dla ciężarnych dzieli się na suplementy na pierwszy trymestr oraz drugi i trzeci łącznie. W tym czasie możesz brać dodatkowo wapń, o ile Twoja dieta jest w niego wybitnie uboga.

Musisz mieć też na uwadze, że wszystko w nadmiarze szkodzi. O ile przedawkowanie witaminy C jest właściwie niemożliwe (jej nadmiar wydalany jest wraz z moczem), to już przyjmowanie zbyt dużych ilości witaminy A może by dla płodu szkodliwe. Witamina A w ciąży odpowiada za wzrost kości i wytwarzanie się zawiązków zębów u dziecka, ale jej nadmiar może prowadzić do chorób układu krążenia i wad wrodzonych w obrębie głowy. Witaminy A powinnaś więc dostarczać sobie wraz z dietą, nie z suplementami.

W suplementacji witaminami i minerałami warto pamiętać także o tym, że nie zawsze więcej oznacza lepiej. Jeśli samodzielnie dobierasz preparat dla kobiet w ciąży, zwróć uwagę, czy zawiera on najważniejsze składniki (kwas foliowy, witaminę D i jod) oraz czy występują one w odpowiednio wysokich dawkach. Nie daj się zwieść długim składem pełnym magnezu, cynku i wszystkich możliwych witamin, jeśli preparat zawiera zbyt mało witaminy D czy jodu!