Rozwój dziecka, zwłaszcza w pierwszym roku życia, przebiega dość dynamicznie. Dziecko, funkcjonuje w zupełnie nowym środowisku, niż podczas ciąży, a do tego jego mózg i układ nerwowy rozwijają się niezwykle szybko. Z jednej strony skoki rozwojowe pozwalają maluszkowi na opanowanie szeregu nowych umiejętności w niezwykle krótkim czasie. Z drugiej strony jednak, tak gwałtowne zmiany mogą być dla dziecka stresującym i obciążającym doświadczeniem, co prowadzi do płaczu, wycofania czy utraty apetytu.

Czym są skoki rozwojowe?

Skoki rozwojowe u dzieci (znane także jako kamienie milowe w rozwoju dziecka) to dziesięć przełomowych momentów w rozwoju maluszka. Pierwsze siedem skoków rozwojowych dziecka ma miejsce w pierwszym roku jego życia, trzy ostatnie występują w drugim roku. Skokom rozwojowym u niemowląt towarzyszą liczne objawy, które sygnalizują, że już za kilka dni nasze dziecko nabędzie kilku nowych umiejętności. Niestety, „objawy” te potrafią być dość męczące dla rodzica – dziecko jest wyraźnie marudne, płacze i domaga się częstszego kontaktu z rodzicem. Może stracić apetyt i wydawać się osowiałe. I przede wszystkim może się nam wydawać, że jeszcze kilka dni temu było zdecydowanie bardziej aktywne. Skoki rozwojowe dziecka to wyzwanie dla rodzica, który musi wykazać się cierpliwością i okazać maluszkowi jeszcze więcej czułości i bliskości niż dotychczas. Oto co należy wiedzieć o skokach rozwojowych niemowlaka.

Skoki rozwojowe – kiedy występują?

Jak wspomnieliśmy, w pierwszym roku życia występuje siedem takich momentów. Na samym początku warto wiedzieć, że choć skoki rozwojowe w pierwszym roku życia są przypisane do pewnych widełek czasowych, to każde dziecko przechodzi je trochę inaczej. Skoki rozwojowe rocznego dziecka związane są przede wszystkim z dynamicznym rozwojem mózgu i układu nerwowego. Dotyczą przede wszystkim kwestii lepszego odbierania bodźców, obserwacji środowiska i wyciąganiu z tego informacji (np. zauważanie związków przyczynowo skutkowych), ale także kwestii motorycznych. Skoki rozwojowe u rocznego dziecka dotyczą takich kwestii jak raczkowanie, siadanie, czy chwytanie przedmiotów. Skoki rozwojowe w 1 roku życia odpowiedzialne są także za budowanie autonomii maluszka – obserwuje swoje odbicie w lustrze i uczy mówić się nie. Rozwijający się aparat mowy to kolejny aspekt skoków rozwojowych rocznego dziecka – maluch uczy się wymawiać samogłoski oraz spółgłoski, także te trudne, jak „r”, „s” czy „z”.

Niżej w tekście prezentujemy poszczególne skoki rozwojowe w pierwszym roku życia dziecka z widełkami czasowymi oraz umiejętnościami, które powinno w tym okresie nabyć. Przypominamy jednak, że skoki rozwojowe do 1 roku życia to sprawa dość indywidualna. Niektóre maluchy opanują pewne umiejętności szybciej, a inne później.

Skoki rozwojowe i ich poszczególne etapy

    • 1 skok rozwojowy – ok. 5 tygodnia. Pierwszy skok rozwojowy przynosi zmiany w funkcjonowaniu zmysłów. Uważniej patrzy, silniej reaguje na dotyk czy zapach. Zaczyna się uśmiechać.
    • 2 skok rozwojowy – ok. 7-9 tygodnia. Dziecko zaczyna kontrolować ruchy rąk i nóg, choć nie opanowuje jeszcze koordynacji. Chwyta przedmioty i silniej reaguje na dźwięki – czy to muzykę, czy też te wydawane przez siebie.
    • 3 skok rozwojowy – ok. 11-12 tygodnia. Ruchy dziecka stają się bardziej płynne. Pojawia się koordynacja ruchów głowy i oczu. Maluszek staje się bacznym obserwatorem, próbuje siadać, odpycha się i wkłada przedmioty do ust.
    • 4 skok rozwojowy – ok. 14-19 tygodnia. Ten czas to próby raczkowania, podnoszenia się, wymawiania pojedynczych głosek oraz sylab. Reaguje na swoje imię i odbicie w lustrze.
    • 5 skok rozwojowy – ok. 22-26 tygodnia. Dziecko zauważa odległości pomiędzy przedmiotami. Potrafi rozumieć proste sekwencje przyczynowo skutkowe. Samodzielnie siada.
    • 6 skok rozwojowy – ok. 33-37 tygodnia. Dziecko rozpoznaje kształty, coraz śmielej wyraża emocje (rozbawienie, zazdrość). Uczy się tworzyć kategorie przedmiotów.
    • 7 skok rozwojowy – ok. 44-48 tygodnia. Dziecko chłonie nowe wyrazy. Mówi „nie”, zaczyna rysować i intensywnie uczy się chodzić.

    Ile zazwyczaj trwają skoki rozwojowe?

    Wszystko zależy od wieku dziecka, ale także indywidualnych uwarunkowań maluszka. Im dziecko starsze, tym skoki rozwojowe i okres je poprzedzający trwają dłużej. Skoki rozwojowe w pierwszym roku życia to na początku zazwyczaj kwestia kilku dni, ale już 2-3 skok może wydłużyć się do tygodnia lub dwóch. Od 4. skoku rozwojowego okres ten wynosi kilka tygodni.skoki_rozwojowe

    Skoki rozwojowe w drugim roku życia dziecka

    Są trzy skoki rozwojowe w 2 roku życia. Związane są przede wszystkim z nauką mówienia i chodzenia. Ich przebieg nie jest tak gwałtowny, ale za to okresy poprzedzające skoki rozwojowe 2-latka są znacznie dłuższe niż niemowlaka – zamiast kilku dni może być to nawet kilka tygodni. Jeśli zaś chodzi o skoki rozwojowe po 2 roku życia, to dotyczą one kwestii:

          • ubierania i rozbierania się;
          • korzystania z zabawki, na której może jeździć odpychając się nogami;
          • łapania dużej piłki;
          • kolorowania;
          • wyboru dominującej w wykonywaniu czynności ręki.

      Skoki rozwojowe – najczęstsze objawy

      Jak wspomnieliśmy, skoki rozwojowe u niemowlaka poprzedzają objawy. Potrafią być one dla dziecka i rodziców dosyć męczące, ale najważniejsze, aby szybko zorientować się, z czym mamy do czynienia. Dzięki temu, nie będziemy szukać innych przyczyn (kolka, mokra pielucha) skoków rozwojowych niemowląt. Objawy to zazwyczaj:

                • płacz i marudzenie;
                • niepokój u dziecka;
                • wycofanie, apatia;
                • niechęć wobec przewijania;
                • problemy ze snem;
                • krzykliwość;
                • brak apetytu.

        Pamiętaj, że u dziecka może wystąpić jedynie część objawów skoków rozwojowych. Różne objawy mogą towarzyszyć różnym skokom rozwojowym. I choć nie można im zapobiec, to można je złagodzić.

        Skoki rozwojowe – jak pomóc dziecku?

        Podczas skoków rozwojowych rodzice musza wykazywać się większą cierpliwością. Dziecko potrzebować będzie naszej uwagi, ale przede wszystkim bliskości – zwłaszcza nocą. Skoki rozwojowe a sen to bowiem kolejny problem, przed którym staniemy. Podczas tych nocy można zdecydować się na spanie z dzieckiem (w jednym łóżku lub przystawiając łóżeczko do ramy łóżka). Jeśli cenimy sobie mobilność podczas dnia, możemy także sięgnąć po chustę, która zapewni dziecku wymaganą bliskość, a nam obie wolne ręce.

        Chcesz wiedzieć więcej o rozwoju i pielęgnacji Twojego dziecka? Odwiedź nasze kategorie: niemowlakmaluch!